Giám đốc Sở An toàn thực phẩm: Nên vui khi phát hiện những vụ vi phạm quy mô lớn

Thời gian qua, nhiều vụ vi phạm an toàn thực phẩm quy mô lớn được phát hiện ở khắp các tỉnh thành. Do gần Tết nên những vụ việc này khiến người tiêu dùng không khỏi lo lắng về sự an toàn của thực phẩm trong dịp đặc biệt này.

Người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm "tích xanh trách nhiệm" tại siêu thị ở TP.HCM - Ảnh: HỮU HẠNH

Trao đổi với Tuổi Trẻ về những lo lắng này, bà

Bà Phạm Khánh Phong Lan

 * Bà đánh giá ra sao về tính chất và quy mô các vi phạm bị phát hiện thời gian qua?

- Công tác thanh tra, kiểm tra đã làm nghiêm túc hơn, nhiều lực lượng tham gia hơn, ngoài chuyên ngành còn có lực lượng địa phương, công an, đặc biệt gần đây công an phát hiện nhiều vụ việc. 

Với nhà hàng, không phải chúng tôi không đi kiểm tra, thậm chí kiểm tra nhiều hơn mảng thức ăn đường phố nhưng trong quá trình kiểm tra có các thiếu sót do quá tập trung vào bếp ăn, nguồn gốc xuất xứ, chất lượng nguyên liệu, chứ chưa lường tới quy trình vệ sinh trong chế biến.

Sau khi báo chí phản ánh vụ nhà hàng tiệc cưới không đảm bảo vệ sinh ATTP, tôi đã ký quyết định thành lập gần 40 đoàn đi kiểm tra từng nhà hàng tiệc cưới. Với vụ ốc ngâm hóa chất, chúng tôi chỉ đạo tăng thanh tra lấy mẫu, kiểm soát hàng từ chợ đầu mối.

Bên cạnh đó nhiều vụ vi phạm gần đây lại xảy ra ở những đơn vị lớn, có thương hiệu. Do đó chúng ta phải hiểu rằng nguy cơ mất ATTP không loại trừ một ai, ở đâu. "Đạo cao một thước thì ma cao một trượng", nếu chúng ta mất cảnh giác là hệ lụy không nhỏ, nên bắt buộc phải thanh tra, kiểm tra thường xuyên, đồng bộ.

* Bà có thể giải thích thêm với nhận định "nên thấy mừng" ở trên, thưa bà?

- Việc người dân lo lắng khi thấy các vụ vi phạm về ATTP với quy mô lớn bị phanh phui và cho đó là tiêu cực. Tôi hiểu và chia sẻ với tâm trạng này. Tuy vậy, chúng ta cũng nên vui vì khi phát hiện những vụ vi phạm với quy mô lớn, nghĩa là cơ quan chức năng đang làm việc hiệu quả hơn, quyết liệt hơn. Ngược lại, nếu không phát hiện vụ sai phạm nào thì cũng có thể do chúng ta "chọn bình yên", điều này đôi khi đáng lo hơn bởi tình hình có thể xấu hơn nữa.

Trong công tác quản lý bảo đảm ATTP, phải nói chúng tôi đã có nhiều nỗ lực nhưng tôi chưa bao giờ nói là đã đạt được điều mình mong muốn và không dám hứa "có Sở ATTP rồi thì mọi thứ yên ổn". Chúng tôi đã làm nhiều nhưng thừa nhận có lúc chưa đủ, không xuể, khó khăn vẫn còn đó. Các cơ quan quản lý nhà nước, trong đó có ngành ATTP, phải thấy được trách nhiệm của mình và làm tốt hơn nữa.

Có giấy chứng nhận vệ sinh ATTP nhưng vẫn vi phạm

* Khi phát hiện thì nhiều vụ vi phạm ATTP quy mô lớn đã diễn ra trong nhiều năm, phải chăng công tác quản lý chưa sát, chưa hiệu quả?

- Đây là cuộc đua giữa người phát hiện vi phạm và người vi phạm tìm mọi cách để trốn tránh. Tuy nhiên phải thừa nhận việc thanh tra, kiểm tra không phải lúc nào cũng hiệu quả, đặc biệt theo kế hoạch. Ví dụ doanh nghiệp kéo cửa làm bậy mà giờ chỉ trông cậy một năm kiểm tra tối đa một lần theo quy định thì khó phát hiện sai phạm.

Trong khi đó thực tế việc thanh tra, kiểm tra đột xuất sẽ mang lại hiệu quả tốt hơn nhưng muốn kiểm tra đột xuất chúng tôi phải có thông tin, dựa vào nguồn tin báo từ quần chúng để có cơ sở, có lý do... 

Vì vậy chúng tôi thật sự rất cần ý thức từ cộng đồng trong việc chấp hành và tố giác các vi phạm, từ những người trong cuộc như công đoàn, công nhân lao động họ có lên tiếng để tố cáo cái xấu, thay vì lặng thinh. Chúng tôi sẽ kiến nghị với cơ quan chức năng có thêm giải pháp tăng cường để công tác thanh tra, kiểm tra hiệu quả, đặc biệt phải cho thanh tra, kiểm tra đột xuất.

Khách chọn mua thực phẩm Tết tại chợ Bình Tây - Ảnh: HỮU HẠNH

* Sở cấp giấy chứng nhận vệ sinh ATTP nhưng thời gian qua không ít đơn vị có được giấy này vẫn vi phạm, tại sao?

- Nguyên tắc quản lý dược phẩm hay thực phẩm thì phải được thẩm định cấp phép là khâu đầu tiên, sau đó là hậu kiểm để xem việc tuân thủ quy định thế nào. Việc thẩm định phải đạt chúng tôi mới cấp phép, còn sau đó doanh nghiệp làm bậy thì không thể đổ lỗi cho quan chức năng trong việc cấp phép. Vấn đề của mình là khâu hậu kiểm hiện nay còn rất nhiều hạn chế, việc hạn chế này chủ yếu đến từ thiếu nhân lực.

Như chúng tôi có nhiều việc phải làm, nhiều việc từ bộ ngành phân cấp về địa phương chúng tôi cũng phải "ôm" thêm nhưng biên chế của sở không được tăng, thậm chí trước đây có 468 biên chế thì đã cắt còn 345. Giờ sáp nhập thêm hai địa phương lớn là