Ăn ốc bươu ngâm với 'thủy tinh lỏng' âm thầm phá cơ thể ra sao?
28/01/2026 00:01
Dung dịch hóa chất natri silicate (thường gọi là 'thủy tinh lỏng') dùng để ngâm thực phẩm, trong đó có ốc bươu có thể gây ra hàng loạt tổn thương với cơ thể.
Công an TP.HCM ngăn chặn hàng tấn ốc ngâm hóa chất sắp được đưa ra thị trường - Ảnh: Công an TP.HCM
Ngày 27-1, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, thi hành lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Huỳnh Văn Trường (47 tuổi, ngụ TP Cần Thơ) để điều tra về tội "vi phạm quy định về an toàn Bắt quả tang cơ sở ngâm ốc bươu với 'thủy tinh lỏng', đã tiêu thụ hàng ngàn tấnĐỌC NGAY
Dù mức độ nguy hiểm không đến mức nghiêm trọng ngay lập tức, nhưng việc sử dụng hóa chất không được phép trong thực phẩm là sai nguyên tắc và không thể chấp nhận.
"Natri silicate đã bị cấm sử dụng trong thực phẩm. Việc dùng hóa chất này để làm cho ốc bóng, đẹp, bắt mắt hơn trước khi đưa ra thị trường. Đây là hành vi vi phạm quy định an toàn thực phẩm.
Từ năm 2021 đến khi bị phát hiện, cơ sở ở TP.HCM đã sử dụng khoảng 500 tấn natri silicate để xử lý khoảng 3.000 tấn thịt ốc bươu, cho thấy mục đích chính là làm đẹp sản phẩm, chứ không phải để tăng khối lượng, bởi bản thân hóa chất này có giá thành không hề rẻ", vị chuyên gia này nhận định.
Ông Thịnh cho hay về phía người tiêu dùng, cũng không nên quá hoang mang. Tổng lượng ốc tiêu thụ trên cả nước mỗi năm lên đến hàng trăm nghìn tấn, trong khi con số bị phát hiện chỉ chiếm một phần rất nhỏ.
Không phải tất cả cơ sở đều làm ăn gian dối. Phần lớn ốc ngoài thị trường, đặc biệt là ốc đánh bắt tự nhiên, vẫn được bán và chế biến theo cách thông thường.
Natri silicate độc hại có thể gây ngộ độc cấp tính
Bác sĩ Lê Văn Thiệu - Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương - cho hay thủy tinh lỏng (natri silicate) không phải là hóa chất độc hại cấp tính nhưng có tính kiềm mạnh, có thể gây kích ứng da và mắt nếu tiếp xúc trực tiếp.
Vì vậy khi sử dụng nên đeo găng tay, kính bảo hộ và tránh để dung dịch tiếp xúc với da hoặc hít phải hơi dung dịch quá nhiều. Trong nông nghiệp, thủy tinh lỏng cần được pha loãng đúng cách để tránh ảnh hưởng đến cây trồng và môi trường.
Về mặt sức khỏe, nếu sử dụng thủy tinh lỏng nồng độ cao có thể gây tổn thương niêm mạc miệng, thực quản và dạ dày nếu nồng độ cao.
Ngoài ra, thủy tinh lỏng cũng có thể gây hại gan và thận khi nguyên liệu đã để quá lâu và ngâm hóa chất công nghiệp, cơ thể sẽ tích tụ độc tố. Hóa chất sau khi vào cơ thể sẽ được chuyển hóa tại gan và đào thải qua thận.
Việc "nạp" một lượng lớn hóa chất không xác định trong thời gian dài khiến các cơ quan này bị quá tải, dẫn đến suy gan, suy thận.
Nếu sử dụng với liều lượng lớn, có thể xảy ra tình trạng ngộ độc cấp tính (sau ăn vài phút - vài giờ) với các triệu chứng như: rát miệng, lưỡi, cổ họng, buồn nôn, nôn, đau bụng dữ dội, quặn thắt, tiêu chảy. Có thể nôn hoặc đi ngoài ra máu (do bỏng niêm mạc).
Bác sĩ Thiệu chia sẻ thêm dấu hiệu nghi ngờ ốc bị ngâm hóa chất như ốc trắng bất thường, giòn lạ. Khi ăn có cảm giác tê - rát miệng, nước ngâm nhớt, sệt, có cảm giác xà phòng, ăn xong nhiều người cùng đau bụng, nôn.
Đồng thời cần đưa đi cấp cứu nếu có triệu chứng như đau rát họng, ngực; nôn nhiều, nôn máu; đau bụng dữ dội. Đặc biệt là trẻ em, phụ nữ có thai.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ThS.BS Bùi Thị Duyên - Phó chủ nhiệm phụ trách khoa dinh dưỡng, Bệnh viện Quân y 175 (Bộ Quốc phòng) - cũng cho biết natri silicate (sodium silicate, "thủy tinh lỏng") nếu tiếp xúc nhiều và kéo dài có thể gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, mức độ tùy đường phơi nhiễm, nồng độ và thời gian tiếp xúc, cụ thể:
- Tiếp xúc qua da: dễ gây khô da, kích ứng, viêm da tiếp xúc. Phơi nhiễm lâu ngày có thể làm nứt nẻ, bong tróc, thậm chí bỏng hóa chất nếu nồng độ cao. Các vết xước nhỏ dễ loét lâu lành.
- Tiếp xúc qua mắt: gây xót, đỏ, viêm kết mạc, trường hợp nặng có thể tổn thương giác mạc, giảm thị lực nếu không rửa kịp thời.
- Hít phải (bụi hoặc hơi dung dịch): kích ứng mũi - họng - phế quản; ho kéo dài, rát họng, khó thở. Tiếp xúc mạn tính có thể gây viêm đường hô hấp, đặc biệt ở người có bệnh nền phổi.
- Nuốt phải: gây bỏng niêm mạc miệng - thực quản - dạ dày. Buồn nôn, đau bụng, nặng có thể xuất huyết tiêu hóa.
Khi tích lũy kéo dài, có thể gây tổn thương mạn tính niêm mạc tiêu hóa, làm rối loạn hấp thu dinh dưỡng, ảnh hưởng chức năng gan, thận do cơ thể phải liên tục thải độc, làm tăng nguy cơ viêm đường tiêu hóa kéo dài.
Một cơ sở ở quận 8 ngâm hóa chất hàng tấn thịt ốc bươu để nở, bóng khi bán
TTO - Bất ngờ kiểm tra một cơ sở sơ chế thịt ốc ở quận 8 (TP.HCM), cơ quan chức năng ghi nhận nơi đây có 1,8 tấn thịt ốc đã ngâm hóa chất cùng 700kg hóa chất đựng trong các can nhựa không có nhãn mác và không có thời hạn sử dụng.