Vì sao hot girl Mai Phương Bùi bị chỉ trích?

Chỉ sau một bài đăng khoe làn da "căng bóng, mịn màng", nữ KOL Mai Phương Bùi (sinh năm 1996, Hà Nội) - được biết đến trong lĩnh vực làm đẹp và kinh doanh thời trang trực tuyến - bất ngờ trở thành tâm điểm tranh cãi trên mạng xã hội, buộc cô phải lên tiếng giải thích trong vòng chưa đầy 24 giờ.

Lùm xùm bắt nguồn từ bài viết được Mai Phương Bùi đăng tải tối 26/1 với cận cảnh làn da được cho là "khỏe đẹp rõ rệt", đồng thời cho biết thói quen uống nghệ và sữa ong chúa hàng ngày. Đi kèm bài đăng là đường dẫn tiếp thị liên kết dẫn tới sản phẩm để người theo dõi tham khảo và mua.

Nhiều người đặt câu hỏi về việc đánh đồng kết quả của nhiều phương pháp làm đẹp khác nhau, trong đó có cả các can thiệp thẩm mỹ, với công dụng của sản phẩm nghệ và sữa ong chúa được quảng cáo.

Có thật sự tốt đến thế?

Trao đổi với Tri Thức - Znews, TS.BS Vũ Huy Lượng, Trưởng khoa Laser và Săn sóc da, Bệnh viện Da liễu Trung ương, nhấn mạnh rằng nguyên tắc quan trọng nhất khi nói đến các sản phẩm tác động lên cơ thể là không có giải pháp nào vừa "cấp tốc" vừa an toàn tuyệt đối, đặc biệt trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và làm đẹp.

Theo bác sĩ Lượng, bất kỳ phương pháp hay sản phẩm nào được quảng cáo cho hiệu quả nhanh, "thần tốc", đều cần được nhìn nhận với sự thận trọng cao. "Nếu một thứ gì đó được giới thiệu là mang lại kết quả rất nhanh, thì gần như chắc chắn sẽ đi kèm với nguy cơ. Vì vậy, người dân không nên kỳ vọng vào những giải pháp được quảng bá là rẻ, nhanh và không có rủi ro", TS Lượng nói.

Bài đăng gây tranh cãi của Mai Phương Bùi.

Ông phân tích thêm, bất cứ thứ gì đưa vào cơ thể, dù là đường uống, đường tiêm hay bôi ngoài da, đều không thể tách rời nguy cơ nhất định. Không tồn tại sản phẩm nào “chỉ có lợi ích mà hoàn toàn không có tác dụng phụ”. Vấn đề là nguy cơ đó đã được đánh giá, kiểm soát và cân nhắc trên cơ sở khoa học hay chưa.

Theo TS Vũ Huy Lượng, một sai lầm phổ biến hiện nay là tin vào trải nghiệm cá nhân, đặc biệt là trải nghiệm của người không có nền tảng kiến thức y khoa hoặc không hiểu đầy đủ về mối liên quan giữa các chuyên khoa.

“Nếu chỉ dựa vào kinh nghiệm của một người, hoặc một nhóm rất nhỏ người dùng, thì đó là cách tiếp cận thiếu thận trọng và không có giá trị khoa học”, ông nhấn mạnh.

Liên quan đến sản phẩm được quảng cáo như sữa ong chúa, tinh bột nghệ, TS Vũ Huy Lượng cho biết trong y văn, đúng là có những nghiên cứu đơn lẻ cho thấy một số thành phần trong các sản phẩm này có thể mang lại lợi ích nhất định, ví dụ như chống oxy hóa, hỗ trợ viêm hoặc cải thiện một số triệu chứng cụ thể.

Tuy nhiên, bác sĩ nhấn mạnh rằng đó chỉ là những kết quả nghiên cứu ở phạm vi hẹp, trên một nhóm đối tượng nhất định, với liều lượng và chỉ định rất cụ thể. Việc lấy những kết quả đó để suy rộng rằng sản phẩm "tốt cho mọi người", "uống càng nhiều càng tốt", hay "phối hợp càng nhiều thành phần càng hiệu quả' là hoàn toàn thiếu cơ sở khoa học.

"Trong y học, cái gì cũng có liều lượng. Canxi là ví dụ rất điển hình, tốt cho cơ thể, nhưng không vì thế mà uống gấp 2-3 liều khuyến cáo với suy nghĩ sẽ khỏe hơn. Sữa ong chúa hay tinh bột nghệ cũng vậy, không thể suy luận rằng cứ uống nhiều là tốt, hay cứ phối hợp thêm là hiệu quả tăng lên", TS Lượng phân tích.

Ông cũng lưu ý rằng khi đưa một hoạt chất vào cơ thể, tác dụng và tác dụng phụ luôn song hành. Nếu một sản phẩm được quảng cáo chỉ nói đến lợi ích mà không đề cập đến nguy cơ, thì đó đã là dấu hiệu thiếu trung thực về mặt khoa học.

Cái bẫy "tôi dùng thấy tốt"

Theo TS Vũ Huy Lượng, một thủ thuật truyền thông rất phổ biến hiện nay là trích dẫn nghiên cứu khoa học hoặc tên tuổi chuyên gia để tạo niềm tin cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, ông cho hay không phải nghiên cứu nào cũng có giá trị ứng dụng rộng rãi.

TS.BS Vũ Huy Lượng, Trưởng khoa Laser và Săn sóc da, Bệnh viện Da liễu Trung ương, thăm khám cho bệnh nhân. Ảnh: Đinh Hà.

"Nhiều nghiên cứu chỉ được thực hiện trên cỡ mẫu nhỏ, trong một điều kiện rất cụ thể, hoặc chỉ đánh giá một thành phần riêng lẻ, chứ không phải toàn bộ sản phẩm đang được quảng cáo. Nhưng không ít đơn vị lại lấy những trích dẫn đó để gắn mác cho sản phẩm của mình", ông nói.

Đáng chú ý, theo bác sĩ, có trường hợp các chuyên gia thực hiện nghiên cứu hoàn toàn vì mục đích khoa học, không liên quan đến thương mại, nhưng sau đó tên tuổi và kết quả nghiên cứu lại bị lợi dụng để quảng bá sản phẩm, khiến người tiêu dùng hiểu sai bản chất.

Đánh giá về tình trạng quảng cáo bất chấp nhằm thu lợi nhuận, TS Vũ Huy Lượng khẳng định đây là cách làm sai. Theo ông, việc một cá nhân sử dụng sản phẩm mà không gặp tác dụng phụ không có nghĩa là sản phẩm đó an toàn cho cả cộng đồng.

"Trong y học, mọi đánh giá đều phải dựa trên dữ liệu của cộng đồng lớn, không thể dựa vào một vài trường hợp cá biệt. Việc một sản phẩm có vi phạm pháp luật hay không thuộc thẩm quyền của cơ quan quản lý, nhưng về mặt chuyên môn, người dân cần tỉnh táo trước những quảng cáo được xây dựng từ trải nghiệm cá nhân và những trích dẫn khoa học không đầy đủ", vị chuyên gia khuyến cáo.