Bác sĩ nha khoa nói về mối nguy thạch tín bị tuồn vào phòng răng, 'đội lốt' thuốc diệt tủy
Trong hơn hai thập kỷ qua, y văn thế giới đã ghi nhận nhiều trường hợp tai biến nghiêm trọng liên quan đến việc sử dụng arsenic trong nha khoa. Việc hàng ngàn hộp thạch tín được tuồn vào phòng răng làm bùng lên lo lắng về nguy cơ với sức khỏe.
Hình ảnh thuốc diệt tủy có arsenic bị thu hồi năm 2014 - Ảnh: BSCC
Mỗi lựa chọn trong thực hành y khoa hôm nay đều có thể để lại dấu ấn cho nhiều năm sau, thậm chí cho cả các thế hệ tương lai. Chính vì vậy, việc loại bỏ những hóa chất độc hại không còn cần thiết trong y tế là một yêu cầu mang tính tất yếu.
Từ 2014, khi cơ quan dược phẩm châu Âu khuyến nghị thu hồi các sản phẩm diệt tủy có chứa arsenic (thạch tín) như caustinerf, yranicid, nhiều
Dịch vụ chăm sóc răng miệng tại Việt Nam đã đi được những bước dài về chất lượng, nâng chất lượng chuyên môn phải là cam kết của ngành y với sức khỏe và môi trường - Ảnh: MINH ANH
Những cảnh báo khoa học không thể bỏ qua
Trong hơn hai thập kỷ qua, y văn thế giới ghi nhận nhiều trường hợp tai biến nghiêm trọng liên quan đến việc sử dụng arsenic trong nha khoa. Các báo cáo lâm sàng cho thấy bệnh nhân có thể bị hoại tử nướu, hoại tử xương ổ răng, viêm xương hàm kéo dài và trong nhiều trường hợp phải phẫu thuật lấy bỏ xương hoại tử.
Đáng lo ngại hơn, những tai biến này không phải là sự cố hiếm gặp, mà là hậu quả có thể dự đoán trước từ bản chất độc hại của arsenic.
Đặc biệt ở trẻ em, nguy cơ còn nghiêm trọng hơn nhiều. Xương hàm của trẻ đang trong giai đoạn phát triển, mầm răng vĩnh viễn đang hình thành và rất nhạy cảm với các tác nhân độc hại. Chỉ một lượng nhỏ arsenic rò rỉ trong quá trình điều trị răng sữa cũng có thể gây tổn thương mầm răng vĩnh viễn, ảnh hưởng đến mầm răng và sự phát triển của xương hàm.
Nhận thức được mức độ nguy hiểm của arsenic, từ năm 2014 cơ quan dược phẩm châu Âu đã khuyến nghị thu hồi giấy phép lưu hành đối với các sản phẩm diệt tủy chứa arsenic, trong đó có những chế phẩm từng được sử dụng trong nha khoa như caustinerf hay yranicid.
Quyết định này không chỉ dựa trên nguy cơ ung thư, mà còn xuất phát từ thực tế rằng arsenic gây ra nhiều tổn thương nghiêm trọng tại chỗ và không còn mang lại lợi ích điều trị nào vượt trội so với các kỹ thuật mới.
Đây là một dấu mốc quan trọng, khẳng định rõ ràng quan điểm của các cơ quan quản lý y tế hàng đầu thế giới: arsenic không còn chỗ đứng trong thực hành răng hàm mặt.
Khi nhiều bác sĩ răng hàm mặt chủ động nói không với arsenic
Trên thực tế, trước cả khi các quyết định quản lý chính thức được ban hành, nhiều bác sĩ răng hàm mặt trên thế giới đã chủ động nói không với arsenic. Với sự phát triển của gây tê hiện đại và kỹ thuật điều trị nội nha ngày càng hoàn thiện, việc sử dụng arsenic trở nên không cần thiết và tiềm ẩn quá nhiều rủi ro.
Bản thân tôi, với gần 25 năm hành nghề trong lĩnh vực nha khoa, đã không sử dụng arsenic trong điều trị ngay từ những ngày đầu làm nghề.
Trong suốt quá trình đó, tôi cũng đã nhiều lần viết bài và chia sẻ trên các diễn đàn chuyên môn cũng như mạng xã hội để khuyến cáo đồng nghiệp và người dân không nên sử dụng arsenic trong nha khoa. Đây không chỉ là lựa chọn cá nhân, mà là lựa chọn dựa trên khoa học, y đức và trách nhiệm đối với người bệnh.
Việc nói không với arsenic không chỉ mang ý nghĩa bảo vệ sức khỏe người bệnh, mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Các chế phẩm chứa arsenic, nếu không được quản lý và xử lý đúng cách, có thể xâm nhập vào đất và nguồn nước, tồn lưu lâu dài trong môi trường và ảnh hưởng đến hệ sinh thái.
Trong bối cảnh ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu đang là thách thức toàn cầu, việc loại bỏ những hóa chất độc hại không cần thiết trong y tế là hành động thiết thực và có trách nhiệm.
Vai trò của người bệnh trong việc bảo vệ chính mình
Người bệnh ngày nay có quyền được biết và được lựa chọn những phương pháp điều trị an toàn. Khi đi khám răng, mỗi người hoàn toàn có thể hỏi bác sĩ về phương pháp điều trị và các vật liệu được sử dụng. Một cơ sở nha khoa uy tín và một bác sĩ có trách nhiệm sẽ luôn sẵn sàng giải thích minh bạch và lựa chọn những giải pháp an toàn nhất cho bệnh nhân.
Khi khoa học đã chứng minh rõ ràng tác hại của arsenic, y học đã có các phương pháp an toàn và hiệu quả hơn, việc tiếp tục sử dụng arsenic trong răng hàm mặt là khó có thể chấp nhận được. Nói không với arsenic không chỉ là một quyết định chuyên môn, mà còn là cam kết đạo đức của người làm nghề y đối với sức khỏe cộng đồng và môi trường sống.
Thạch tín 'đội lốt' thuốc diệt tủy, hơn 3.000 hộp tuồn vào nhiều cơ sở nha khoa