Việt Nam bước vào thời kỳ dân số già trong ít năm tới
Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt lớn về dân số. Các dự báo mới nhất cho thấy chỉ trong hơn một thập kỷ tới, đất nước sẽ khép lại thời kỳ “dân số vàng” để bước nhanh vào thời kỳ già hóa, thậm chí “siêu già” từ giữa thế kỷ này.
Người cao tuổi đến thăm khám tại Bệnh viện Lão khoa trung ương (Hà Nội) - Ảnh: DƯƠNG LIỄU
Dân số vẫn tăng, nhưng tốc độ chậm dần
Theo báo cáo dự báo dân số Việt Nam giai đoạn 2024 - 2074 do Cục Thống kê chủ trì, phối hợp với Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) thực hiện, đến năm 2029,
Thời kỳ dân số già và siêu già được dự báo tại Việt Nam - Ảnh: Chụp màn hình
Đáng chú ý, nhóm dân số từ 80 tuổi trở lên, nhóm cần chăm sóc y tế và xã hội đặc biệt tăng mạnh nhất. Chỉ trong 10 năm đầu dự báo, số người từ 80 tuổi trở lên tăng từ khoảng 2 triệu lên 3,3 triệu người. Trong toàn bộ giai đoạn 50 năm, quy mô nhóm tuổi này tăng gần 8 lần.
Theo các tiêu chí quốc tế, Việt Nam sẽ chính thức bước vào thời kỳ dân số già từ năm 2034, khi tỉ lệ người từ 65 tuổi trở lên đạt 14%.
Giai đoạn dân số già kéo dài khoảng 15 năm, trước khi Việt Nam chuyển sang thời kỳ dân số "siêu già" từ năm 2050, với tỉ lệ người từ 65 tuổi trở lên chiếm trên 21% dân số. Một đặc điểm nổi bật khác là phụ nữ chiếm ưu thế rõ rệt trong nhóm người cao tuổi, phản ánh tuổi thọ nữ cao hơn nam và đặt ra yêu cầu chính sách an sinh, chăm sóc mang tính nhạy cảm giới.
Chuẩn bị thế nào cho tương lai?
Trước những biến động lớn về dân số, các chuyên gia nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết là phải tận dụng tối đa quãng thời gian còn lại của cơ cấu dân số vàng. Đầu tư mạnh mẽ vào giáo dục, đào tạo kỹ năng, đặc biệt là kỹ năng số và kỹ năng nghề, được xem là chìa khóa để nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Song song đó, Việt Nam cần sớm chuẩn bị cho giai đoạn già hóa nhanh bằng việc xây dựng hệ thống an sinh xã hội đa tầng, mở rộng các dịch vụ chăm sóc dài hạn, chú trọng mô hình chăm sóc tại nhà và dựa vào cộng đồng.
Việc phát huy vai trò của người cao tuổi trong đời sống kinh tế - xã hội, cũng như xây dựng các chính sách đặc thù cho phụ nữ cao tuổi, sẽ góp phần giảm áp lực cho hệ thống an sinh.
Ngoài ra, xu hướng đô thị hóa mạnh mẽ đòi hỏi quy hoạch đô thị phải dựa trên bằng chứng nhân khẩu học, hướng tới đô thị xanh, thông minh và thân thiện với người già. Cùng với đó là hoàn thiện hệ thống dữ liệu dân số, tăng cường hợp tác quốc tế và chủ động ứng phó với các hệ lụy dài hạn của mất cân bằng giới tính khi sinh.
Tin tức sáng 23-1: Dân số đạt mức 102,3 triệu; Phạt đến 20 triệu nếu đem tài liệu lưu trữ ra ngoài